Gạo thơm đắt hàng đầu năm

t3

Sản lượng xuất khẩu gạo thơm Việt Nam đầu năm sang các thị trường mới đã tăng mạnh nhờ chất lượng tốt và giá mềm hơn so với các nước xuất khẩu khác.

Sau tết, gạo thơm Việt Nam đã thu hút nhiều sự chú ý từ các nhà nhập khẩu ở các thị trường tiêu thụ dòng gạo cao cấp như Hong Kong, Mỹ, châu Âu, Úc, Trung Quốc và các nước khu vực Trung Đông. Nhiều khách hàng nước ngoài đến các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long tìm hiểu thị trường, ký kết nhiều hợp đồng mua gạo chất lượng cao.

t3

Tìm được thị trường mới

Ông Nguyễn Hùng Linh, Giám đốc Công ty Du lịch Thương mại Kiên Giang, cho biết ngay sau tết, DN này đã xuất khẩu được vài ngàn tấn gạo thơm Jasmine (Thơm Mỹ) sang Hong Kong và Trung Quốc. Đây là hai thị trường mới mà Việt Nam đã gây dựng được uy tín trong năm 2011. Giá gạo trong hợp đồng vừa ký là 870 USD/tấn, tăng gần 100 USD/tấn so với trước đây. Ông Nguyễn Thanh Long, Giám đốc Công ty TNHH Gạo Việt, cho biết doanh nghiệp (DN) này cũng vừa xuất khẩu vài trăm tấn gạo thơm Jasmine sang thị trường châu Âu và Trung Đông.

Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), nói: “Đầu năm nay, khi thị trường gạo thường hầu như không có hợp đồng thương mại mới thì chúng ta vẫn ký được hợp đồng gạo thơm. VFA vừa xuất sang Hong Kong gần 40.000 tấn gạo. Mỗi năm Hong Kong nhập khẩu khoảng 300.000 tấn gạo thơm các loại, đây là thị trường còn nhiều tiềm năng của gạo thơm Việt Nam. Các thị trường mới như Singapore, Mỹ, Úc, châu Âu và Trung Đông cũng đang đặt hàng gạo thơm Việt Nam ngày càng nhiều. Gạo thơm vào thị trường này gồm KDM (Hương Lài), Jasmine (Thơm Mỹ), Tài Nguyên, Nàng Thơm Chợ Đào, ST1, ST2, ST3”.

Theo ông Lâm Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Lương thực Thịnh Phát (Bến Tre), sản lượng xuất khẩu gạo thơm Việt Nam đầu năm nay tăng rõ rệt nhờ giá mềm, chất lượng tốt. Thị trường “ăn” gạo thơm của Việt Nam nhiều nhất là Hong Kong, kế đến là Singapore, các nước châu Âu, Mỹ…

Tăng giá nhờ Thái Lan

Hiện tại, nhiều nước đã chấp nhận mua gạo thơm Việt Nam do chất lượng không thua kém gạo thơm Thái Lan nhưng giá cả lại cạnh tranh hơn. Với tình hình này, năm 2012, gạo thơm Việt Nam sẽ tiếp tục hưởng lợi từ chính sách tăng giá của Thái Lan.

Theo các DN xuất khẩu gạo, chính sách can thiệp mua lúa giá cao của Thái Lan đối với gạo thơm (thị trường hầu như dành riêng cho Thái Lan, kế đến là Việt Nam) đã có tác động rõ nét. Giá gạo thơm Thái Lan hiện trên 1.000 USD/tấn, tăng từ 100 đến 200 USD/tấn so với giá bán trước đó. Thái Lan cũng đang muốn đẩy giá lên 1.200-1.300 USD/tấn trong thời gian tới. Giá gạo thơm Việt Nam nhờ đó cũng đã được đẩy lên mức 800 USD thậm chí 870 USD/tấn, tăng khoảng 30-40 USD/tấn so với trước.

Năm 2011, nông dân nước ta thắng lớn khi sản xuất và xuất khẩu trên 400.000 tấn gạo thơm. Do vậy, theo chỉ đạo của Hiệp hội Lương thực Việt Nam, vụ đông xuân năm 2012 sẽ là vụ chính tập trung trồng nhiều lúa thơm. Diện tích trồng lúa thơm chắc chắn sẽ được mở rộng, sản lượng thu hoạch sẽ tăng cao, lượng gạo thơm sẽ dồi dào cho xuất khẩu.
Gạo giá rẻ có nguy cơ mất thị phần

Tuy nhiên, thị trường xuất khẩu gạo cấp thấp, trung bình của Việt Nam đầu năm đang im ắng, hầu như chưa ký được hợp đồng mới nào. Sự cạnh tranh từ Ấn Độ, Pakistan với giá thấp, DN nước ngoài ép giá là những khó khăn lớn nhất mà DN xuất khẩu gạo nước ta đang gặp phải.

Ông Lâm Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Lương thực Thịnh Phát (Bến Tre), cho biết mới ký được các hợp đồng tập trung với Malaysia, Trung Quốc còn Indonesia thì “đang đàm phán”, Philippines thì “chờ thỏa thuận sau khi họ ngừng nhập gạo Ấn Độ”. Dòng gạo thông dụng đang chựng lại, sẽ gây nhiều khó khăn không chỉ đầu năm mà cả năm. Hiện nay, lượng gạo tồn kho của châu Phi còn nhiều, nước ta lại đang vào vụ đông xuân nên các DN nước ngoài không muốn mua vào vì lo sợ mua từ đầu vụ giá cao, đến cuối vụ giá thấp thì bị “hớ”. “Có nhiều DN nước ngoài còn ép giá DN nước ta, như giá gạo trắng 25% tấm là 470 USD/tấn phải giảm xuống 420 USD/tấn thì họ mới mua. Thật ra, nếu giảm giá chưa chắc DN nước ngoài đã mua trong thời điểm này!” – ông Tuấn chia sẻ.

Ông Tuấn dự báo trong năm 2012, các nước xuất khẩu gạo cấp thấp như Ấn Độ, Pakistan và Myanmar sẽ được mùa và sản lượng xuất khẩu đều tăng. Đây thực sự là sự cạnh tranh lớn nhất của xuất khẩu gạo nước ta. Lợi thế về cự ly vận chuyển, giá cả đã giúp các nước này chiếm lĩnh các thị trường truyền thống của ta như châu Phi, Philippines, Indonesia… Lúc đầu, chất lượng gạo của họ có thể kém hơn so với nước ta nhưng dần dà họ sẽ gây áp lực rất lớn cho DN xuất khẩu gạo Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Hùng Linh, Giám đốc Công ty Du lịch Thương mại Kiên Giang, dù giá gạo nội địa đang ở mức thấp nhưng dòng gạo trắng cấp thấp và trung bình xuất khẩu lại ở mức giá cao nên đầu năm công ty vẫn chưa ký được hợp đồng mới nào. Các DN nước ngoài đang có tâm lý chờ đợi thu hoạch vụ đông xuân xong giá gạo có thể xuống thấp hơn mới nhập gạo Việt Nam.